1/72 Yakovlev Yak-1b

Wiwisekcja

Arma Hobby – 70027

Niejednokrotnie opisując jakiś nowy model myślę sobie – o, tego to bym polepił. Czasem jednak nie czekam, tylko za lepienie biorę się natychmiast. Tak było w przypadku opisywanego parę dni temu Jaka-1 z Arma Hobby. I nie dlatego, że mam sentyment do modeli z dzieciństwa – a przecież ZTSowy Jaczek to jedna z legend mojego pokolenia. I gdy był jednym z nielicznych plastikowych modeli dostępnych na rynku, pudełko z nim otwierało się natychmiast po wejściu do domu i natychmiast lepiło jego zawartość. Klejem z zestawu. O ile nie trafił się akurat zaschnięty. No więc ja akurat do tych ponurych czasów nie tęsknie i z tej perspektywy nowy model Jaka nie robi na mnie wrażenia. Wrażenie robi natomiast ze względu na jakość, z jaką został opracowany.  Dlatego PIERWSZE CIĘCIE to jeszcze w trakcie przygotowywania recenzji poczyniłem

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Bo to trzeba było powycinać główne elementy konstrukcyjne, poskładać cuzamen i dokonać rytualnego oblotu po pracowni

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Po wycięciu elementów z kadłuba można się lepiej przyjrzeć niektórym powierzchniom. I stwierdzić, że mimo braku fikuśnych podziałów technologicznych, imitacja ugięć poszycia jest odtworzona na spodzie całkiem niebrzydko

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Jak widać, płat schodzi się z kadłubem perfekcyjnie. Tutaj szpachlówki nie będzie trzeba. Nie znaczy to jednak, że w ogóle nie znajdzie ona zastosowania. Bo właśnie w tym rejonie pojawiają się legendarne imitacje ugięcia sklejki. Czyli jamki skurczowe. Delikatne, ale jednak

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Winowajce łatwo znaleźć – we wnętrzu kadłuba mamy masywną podporę kołka montażowego

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Płat świetnie pasuje do kadłuba, a płata połówki do siebie, dając idealnie cienką krawędź spływu

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

No dobrze, skoro przy płacie jesteśmy – ten śmieszny mały ficzer z wyginaniem butli

1/72 Yakovlev Yak-1b - Expert Set - Arma Hobby

No więc najlepiej jest zacząć od posmarowania tego miejsca cienkim klejem

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Rozpuszczalnik chwilę nad plastikiem popracuje, zatem po nałożeniu kolejnej kropli można bez użycia siły element zgiąć i od razu przyspawa się on we właściwej pozycji

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..i w sumie nie ma co sobie zawracać głowy precyzyjną obróbką tego elementu, o czym później. Bo teraz, pozostając przy skrzydłach, warto zwrócić uwagę na prawidłowe wklejenie poprzecznej belki. Stanowi ona ścianę wnęki podwozia, ale też, co ważniejsze, wzmacnia konstrukcję płata i utrwala jego profil.

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Potem można już śmiało przykleić górne powierzchnie skrzydeł. I poświęcić nieco więcej atencji wlotowi powietrza w krawędzi natarcia

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Ten detal jest zaprojektowany całkiem sprytnie, niemniej jednak by upewnić się, że został prawidłowo uplasowany, zalecam przymierzenie od razu złożonego choćby na sucho kadłuba

 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

W środkowej części płata mamy jeszcze do zbudowania kawałek wnętrza kabiny pilota. Tutaj moim zdaniem instrukcja niekoniecznie podpowiada najbardziej wygodną kolejność prac. Ja zacząłem od wklejenia podłogi i  kubełkowego siedziska. Tu trzeba się upewnić, czy zostało przyklejone w prawidłowej pozycji, bo nie jest to bardzo intuicyjne, a powierzchnia łączenia niezbyt wielka. Powstrzymałem się od montażu dalszych detali, by nie utrudniły zamocowania pasów biodrowych

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Dopiero potem zamocowałem resztę drobnicy. Poza przednią ścianą

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

I z montażem tejże sugeruję wstrzymać się do momentu zbudowania wnętrza kadłuba. Ścianka ta wchodzi w swoje miejsce z delikatnym luzem, dlatego dobrze jest móc po jej wklejeniu założyć na to kadłub i upewnić się, że o nic nie zawadza

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Zatem kadłub. A w zasadzie jego wnętrze. Jak widać, prace nad nim prowadziłem równolegle. Całość jest szczegółowa i ładnie zaprojektowana. Niemniej jednak w paru miejscach czyhają drobne pułapki. Pierwsze to nieco niefortunne uplasowanie wlewów przy bocznych panelach. Choć z drugiej strony być może najlepsze z możliwych. Niemniej jednak należy zachować ostrożność, by w nazbyt entuzjastycznej obróbce nie usunąć drobnych wypustek montażowych służących do zamocowania tych paneli w bokach kadłuba

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - BudowaUwagi wymaga też mocowanie oparcia fotela do tylnej półki. Są tu co prawda bolce i otwory montażowe, ale jednak nieszczególnie solidnie pozycjonują obydwie części względem siebie – to trzeba przyłożyć we właściwe miejsce, a nawet pozostawić tam na czas schnięcia kleju

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Dopiero potem można swobodnie i wygodnie przykleić pasy

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Podobnych przymiarek wymaga tablica przyrządów. Zamocowana w połówce ot tak, nie ustawia się pod kątem prostym do osi kadłuba

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..zatem prawidłową pozycje trzeba ustalić tymczasowo wszystko ze sobą składając

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Skoro przy tablicy jesteśmy, to w zestawie ‘Expert’ dostajemy jej zamiennik z blachy

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Nie chciało mi się szlifować plastikowego elementu, ale dzięki temu mogłem też wykorzystać blaszkę do oceny jakości kalkomanii z zegarami. Bo wykorzystujemy ją tak w przypadku montażu plastiku, jak i waloryzując detalem metalowym. Tablice pomalowałem zatem na czarno

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..a na to pyk – kalkomania. Teraz, na ciemnym tle widoczna w pełnej krasie i naprawdę niezłej jakości zegarów

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Zwracam uwagę, że mały środkowy panel ma też filigranowe detale na powierzchni, co warto podkreślić choćby techniką suchego pędzla. Ja skorzystałem z techniki suchego palca, i po prostu starłem nieco czarną farbę, żeby pokazać o czym piszę

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Na tablicy do zamontowania są kolejne detale. Podobnie jak na burtach kadłuba. Ja na cele tego materiału poprzestałem jednak na blaszkach, których montaż nie wymaga ingerencji w plastik. Nie weryfikowałem również poprawności, choć instrukcja w tym modelu systematycznie sabotuje prace, więc należy mieć do niej ograniczone zaufanie.

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Na tym etapie zająć się również trzeba chłodnicą pod silnikiem. A zacząć od usunięcia wlewu, który barbarzyńsko wdziera się w powierzchnie tego detalu. Splanować też trzeba nieco wypukłą krawędź (ja tego nie zrobiłem, bo podczas budowy nie chciało mi się grzebać w kwitach, żeby się upewnić, czy to tak ma być, czy po prostu tak wyszło)

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

W edycji eksperckiej do przyklejenia mamy tutaj jeszcze małe blaszki z imitacjami siatek. Nic ich w szczególny sposób nie pozycjonuje, zatem aby mieć czas na prawidłowe ich ułożenie warto użyć jakiegoś bezpiecznego kleju – jak choćby żywicy akrylowej z Ammo

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..a z cyjanoakrylem wejść dopiero potem, delikatnie podlewając styk blaszki i plastiku

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Gotowy element wklejamy w połówkę kadłuba..

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..i ponownie dobrze jest złożyć wszystko ze sobą, żeby mieć pewność prawidłowego uplasowania części względem siebie

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Tym samym połówki kadłuba były gotowe do połączenia ze sobą

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Perfekcyjne spasowanie sprawia, że odrobinę wolnoschnącego kleju zaaplikowałem jedynie na dużą powierzchnię statecznika

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..a resztę skleiłem już cienkim klejem Tamiya, prawilnie, zalewając niewielkimi ilościami miejsce styku detali. Tak na powierzchni kadłuba, jak i w jego wnętrzu

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Jak idealne spasowanie i spoina by nie były, to jednak na końcu trzeba to pomiziać pilnikiem. Na spodzie przestrzegam przed piłowaniem w poprzek kadłuba, bo można w ten sposób uszkodzić delikatne jednak imitacje ugięć poszycia

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Osobnym elementem jest górna część osłony silnika. Pasuje prawieidealnie

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..tu zdaje się miał być jakiś dodatkowy otwór montażowy, ale że go nie ma, to bolec po wewnętrznej stronie osłony można od razu uchlastać

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Jak wspominałem w recenzji, imitacja lufy nie zachwyca. Pewnie warto ją podmienić na coś metalowego. Albo przynajmniej nawiercić. Choćby igłą iniekcyjną, która do takich zadań nadaje się lepiej niż wiertło, bo ostrym jej końcem łatwiej odszukać właściwe miejsce do nawiercenia dziurki

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Tutaj mógłbym już skleić ze sobą kadłub i płat, ale z reguły wolę zając się oszkleniem gdy mam sam kadłub – łatwiej jest operować modelem. Mamy zatem woltę w kolejności sugerowanej przez instrukcję. I tutaj uwaga, bo z taką woltą, czy też bez niej, można przegapić rysunek umieszczony trochę mimochodem, na samym końcu, przypominający o konieczności montażu celownika

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Tylko najpierw ten celownik, a w zasadzie jego podstawę trzeba obrobić. Ponieważ to drobny element, wygodnie jest nie odcinać go od razu zupełnie od ramki a pozostawić niewielki fragment wlewu, za który można całość chwycić

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Gotowy element wklejamy we właściwe miejsce. I nie jest to takie zupełnie łatwe i intuicyjne. Stawiam juany przeciwko orzechom, że nie każdy model będzie miał to zamocowane:> szczególnie, że montaż powinien się odbywać po pomalowaniu takoż kabiny, jak i celownika. Z utrudnionym podejściem do ewentualnych retuszy

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Podobnie nie mam jeszcze zdania, czy przezroczystą płytę pancerną za głową pilota lepiej wkleić po malowaniu, czy malować z elementem wklejonym i odpowiednio zamaskowanym. Ale na główkowanie mam jeszcze czas. Tymczasem przechodzimy do oszklenia. pasuje idealnie. Wystarczy przyłożyć na właściwe miejsce i łączenie z kadłubem zapuścić cienkim klejem

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

W recenzji utyskiwałem nieco na jakość wykończenia oszklenia. I jest tak, że owszem, wnętrze szoferki dobrze widać (co cieszy, zważywszy na jej bogactwo jednak), ale pewne zniekształcenia ten widok pogarszają

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Znając życie, a w zasadzie jak pokazuje praktyka, w trakcie produkcji Arma pewnie jeszcze nieco podpicuje ten element, ale tymczasem musimy handlować z tym, co mamy. Konsekwentnie nie do końca wesoło jest w temacie załączonych do zestawu masek. Fajnie, że są. Jeszcze bardziej fajnie, że cięte w papierze, a nie w folii. Ale już mniej fajnie, że średnio pasują. Szczególnie tylna, tak pod względem kształtu, jak i wielkości. Problem nieco rozwiązuje rozcięcie maski na dwie części, i tak sugeruję zrobić jeszcze przed jej aplikacją. Ale tak czy siak trzeba to nieco naginać i naciągać, żeby ułożyć wzdłuż imitacji okuć oszklenia

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

No więc właśnie – okucia. Troszkę mydlane. I daje to o sobie znać szczególnie w rejonie wiatrochronu, gdzie maski sobie, wybrzuszenia na plastiku swoje

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Skoro szkiełko ogarnięte, to można sklejać kadłub z płatem. Oszczędzę wam dwie sekundy samodzielnego pasowania i podpowiem prawidłowy sposób montażu. Na pewno nie tak:1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..bo bebechy w kadłubie będą się zapierały o siebie. Najpierw trzeba wsunąć i złożyć ze sobą przednią część

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..a potem wystarczy delikatnie docisnąć tył, który wskoczy na swoje miejsce, i nie będzie wymagał nawet grama szpachlówki, jak ma to miejsce w zdecydowanej większości modeli samolotów w tym miejscu. Nawet w najlepszych. Acz nie w tym

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..i wszystko potem pociągnąć cienkim klejem. Pasuje perfekcyjnie. Żadnego naginania, żadnego naciągania, tylko homeopatyczne ilości kleju

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Ponieważ nie miałem pewności, czy będzie tak idealnie (choć pasowanie na sucho na to wskazywało) wolałem nie przyklejać pokryw chłodnic na spodzie, gdyż utrudniałyby one potencjalne szlifowanie.

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Tutaj mamy kolejne blaszki

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Pasują idealnie. Dlatego przykleiłem je cienkim klejem

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Naturalnie – kleju do plastiku nie skleja metalu. Ale rozmiękcza plastik, i podziurkowana blaszka pięknie do niego przylega. Moim zdaniem tutaj to wystarczy, ale jak ktoś ma obawy, może podlać krawędzie cyjanoakrylem dodatkowo

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Na to hyc, pokrywy. Znowu – wystarczy przyłożyć element, zapuścić klejem i nie dotykać

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Nie inaczej jest ze statecznikami poziomymi

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Nieco więcej uwagi wymaga jednak podwozie. Z kółkiem ogonowym jest o tyle łatwo, że to aż trzy elementy. Dwa z nich, to pokrywy wnęki, od przyklejenia których sugeruję zacząć prace

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..a dopiero w dalszej kolejności zamontować goleń z kołem. Tak jest wygodniej

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

I tutaj kończy się sielanka. Kończy się takiem widokiem

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Sielanka się kończy, ale nie znaczy to, że zaczyna orka na ugorze. Po prostu podwozie główne jest najbardziej skomplikowanym, najmniej intuicyjnym i najtrudniejszym w montażu elementem tego modelu. A instrukcja nie pomaga, o czym za moment. Licząc się z tym, że nie będzie łatwo, oraz mając na uwadze potencjalną konieczność pasowania ze sobą większej ilości elementów, obrobiłem sobie wszystkie  niezbędne części

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

I tutaj mamy kumulację. Schemat montażu nakazuje zacząć od sklejenia goleni z kołami i dolną częścią osłony podwozia

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Pomijam to, że koła w schemacie są narysowane odwrotnie niż być powinny. Wielkość otworów i tak determinuje odpowiedni ich montaż. Pomijam też fakt, że osłona łączy się z golenią punktowo, na styk, dwiema niewielkimi wypustkami. Główny problem leży w tym, że koła mają imitację ugięcia. Ugięcie takie ma to do siebie, że powinno przylegać do podłoża. No i na tym etapie nie sposób jest ustalić jak koło powinno być przekręcone, by w gotowym modelu wszystko leżało jak trzeba. To można było załatwić jakimś dodatkowym bolcem pozycjonującym. Albo przynajmniej ilustracją 1:1 dobrze to pokazującą (choć to nie byłby najlepszy sposób na rozwiązanie problemu). Ale że takowych nie ma, to jedynym rozwiązaniem jest całkowita zmiana kolejności prac. Czyli zacząć trzeba od wklejenia goleni we wnęki

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Tutaj sugeruję przykleić najpierw siłowniki..

 

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..i co prawda niezwłocznie, to jednak w dalszej kolejności – golenie. Niezwłocznie, bo obydwa elementy pozycjonują się wzajemnie

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Dopiero w gotowe golenie można wkleić koła i korzystając z miękkiej jeszcze spoiny, na płaskiej powierzchni odpowiednio je ułożyć

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Potem jest już [prawie] z górki. Prawie, bo – jak wspomniałem – punkty styku dolnych fragmentów osłon podwozia z golenia są symboliczne

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Dalej ciąg dalszy osłon. Też nie jest łatwo, bo styk elementów symboliczny i w zasadzie nic ich nie pozycjonuje

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..dlatego na czas schnięcia ustawiłem model na podwyższeniu, żeby merdał sobie swobodnie nóżkami

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Szkoda, że Arma nie pomyślała tutaj o mniej doświadczonych modelarzach, i nie dała w komplecie alternatywnych osłon, połączonych w całość – mniej szczegółowych tym samym, ale również wygodniejszych w montażu. Bo tak jak jest, to zestaw ‘Junior’ taki bardzo dla juniorów jednak nie będzie.

Ostatnie, o czym wypada wspomnieć, to wydechy. Siłą rzeczy i ograniczeń technologicznych w modelu wyglądają mizernie

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Fajnie będzie móc je wymienić na jakiś dopasowany do tego modelu aftermarket. Tymczasem wypada zrobić z nimi dwie rzeczy. Po pierwsze wygładzić płaskie przestrzenie między rurami, imitujące blaszaną zaślepkę. Artefakty łączenia połówek formy na samych rurach należy pozostawić – takie są fakty w skali. Tutaj, jak zwykle, niezastąpione okazały się mikropilniczki z Hobby elements.

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

..oraz nawiercić otwory w rurach wydechowych. Tak samo jak lufę – najwygodniej igłą iniekcyjną

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

Wydechy do kadłuba pasowały doskonale. Podobnie zresztą jak antena. A pod pitota, zwyczajowo, trzeba było wyrównać otwór w skrzydle. Tak czy inaczej, model był gotowy

1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa 1/72 Yakovlev Yak-1b - Arma Hobby - Budowa

No prawie gotowy, bo w zasadzie tylko polepiony. Wydaje mi się jednak, że malowanie wnętrza dodałoby jeden dodatkowy wieczór do czasu niezbędnego na zbudowanie tego modelu. A bez malowania, to góra dwa wieczory. Dwa wieczory modelarskiej frajdy. Mimo podwozia :>

KFS