Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

 

Poprzednio opisywałem jakich używam narzędzi,

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

teraz przyszła kolej pokazać jak je wykorzystuję.

Elementy fototrawione dobrze jest odcinać na czymś twardym. Ja używam do tego kawałka szyby. Szyba dość szybko tępi ostrze, więc dla oszczędnych proponuję grubszy hips. Ważne jest ostrze jakiego używamy, a właściwie jego grubość. Korzystne jest takie, którym damy radę tak odciąć element, by resztka przytrzymywacza była jak najmniejsza. Szczególnie jest to istotne przy cienkich elementach. Unikniemy wtedy trudnej obróbki, która może zniszczyć/zniekształcić element. O tym, jakich ostrzy ja używam i dlaczego, pisałem w  – poradnik-male-blaszki-czym

Dlaczego numer 15? Bo jego kształt jest taki, że wystarczy lekki ruch ręką by ostrze przetoczyło się po odcinanym zaczepie.

Jeśli odcinamy małe elementy z blaszki…

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

…to roztropnie jest odcinać ostatni przytrzymywacz przykrywając element palcem. Jeśli tego nie zrobimy, to często w momencie cięcia zobaczymy ten element po raz ostatni.
A jak przykryliśmy, to po odcięciu palec podnosimy powoli. Bardzo często odcinany element znajdziemy właśnie na nim.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Oglądamy element po wycięciu. Na zdjęciu poniżej wygląda, że do obróbki jest dolna linia.Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

To nieprawda. ZAWSZE oglądamy element z obu stron. Dopiero wtedy możemy ocenić czy wymaga on jeszcze naszej ingerencji. Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Jeszcze raz powtórzę. Moje uwagi tyczą obróbki drobnych i cienkich elementów w małej skali. W 1/35 zazwyczaj nie trzeba się z tym aż tak pieścić, ale w 1/700, a szczególnie jeśli element jest ażurowy, to każde mocniejsze dotknięcie kieruje go do kosza. Na małych elementach, jeśli wycięliśmy część jak ostatni leszcz i zostały nam wielkie kawałki przyczepiaczy, a nawet jeśli są ciut mniejsze, ale na cienkiej/wiotkiej powierzchni…

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

…to pilnik kładziemy na tej powierzchni, ale NIE DOCISKAMY. Oczywiście nigdy nie trzymam pilnika tak jak na zdjęciu, ale chciałem pokazać, że nie używam żadnej siły. Ręka służy tylko do nakierowywania pilnika na element. Pilnik naciska na element wyłącznie siłą grawitacji.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

I bardzo ważne! Piłowana część ma jak najmniej wystawać ze szczypiec.Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

To naprawdę działa.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych   Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Jeśli musimy wycięty element wygiąć łukowato, to najlepiej wykorzystać robione przez Czechów przyrządy do rolowania. Po wybraniu rowka z odpowiednią średnicą i takiegoż pręta nadajemy elementowi (w tym przypadku relingom) odpowiedni kształt. Prosta i dość skuteczna metoda.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych  Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych  Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych  Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych  Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Często elementy fototrawione musimy wygiąć w jakiś kształt. Producenci blaszek ułatwiają nam zadanie osłabiając blaszki w miejscu zagięcia. I robią to na dwa sposoby. Albo podtrawiają to miejsce do połowy, albo przetrawiają na wylot. Te przetrawione na wylot też występują w kilku rodzajach.
Dlaczego o tym wspominam? Bo sposób przetrawienia czasem determinuje sposób składania i wskazuje na potencjalne kłopoty. Na zdjęciu poniżej dwa środkowe pionowe zagięcia są podtrawione do połowy, a pozostałe na wylot, ale nie za gęsto. Zwróćcie uwagę, że element ma dużą ilość otworów dość blisko linii zagięcia. Co to oznacza? Ano to, że jest duża szansa, że blaszka zagnie się w najsłabszym miejscu, a takim może okazać się linia z oknami, a nie podtrawienie. Takie elementy składam zaginarką.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Jeśli element ma więcej przetrawień niż zaczepów, to powinno się go bez problemu złożyć w palcach

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Ułatwienie składania przez spore przetrawienia ma też wady, bo po złożeniu element wygląda tak:

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

I teraz te wszystkie dziury trzeba pozalewać klejem i wyszlifować.

Trochę lepiej to wygląda jeśli przerwy nie są takie wielkie:

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Ale tylko trochę.

Jeśli dwie linie zagięcia biegną blisko siebie, to też trzeba wyginać z należytą uwagą (dolny fragment), najpierw zaginając tę, którą trzeba mocniej (podtrawioną do połowy), a jako drugą  – ażurową.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Sposoby ułatwień zaginania stosowane przez producentów blaszek przybierają już takie formy, że zaczynają one generować nowe problemy.

Proszę:

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Zaczepów trzymających to wszystko w kupie jest tak mało i są tak delikatne, że blaszka wygina się już w momencie zbierania jej ze stołu. A jeśli niechcący czy przez pomyłkę zagniemy którąś część nie w tę stronę, to przy próbie przekręcenia najczęściej odpadnie. Gdyby nie miała tak mocnych przetrawień, może i ciut trudniej by się zaginała, ale nie wymagałaby tyle uwagi i ostrożności.
Dlatego przy tak wykonanych blaszkach szczególnie ważne jest skonsultowanie z instrukcją kierunków zaginania. Jeśli się pomylimy i jakiś fragment odpadnie, to oczywiście da się dokleić, ale może już nie wyjść tak równo/ładnie.

Oczywiście najlepiej składać w palcach.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Tak składam 90% blaszek.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych   Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych   Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych   Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Drugim ze wspomnianych sposobów zaznaczania linii zagięcia jest podtrawienie blaszki do połowy.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Można próbować zaginać takie elementy w palcach, ale wcześniej trzeba je obejrzeć z obu stron.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Bo wtedy zobaczymy, że pełna grubość blaszki jest tylko na rancie, właśnie tam, gdzie pod spodem przebiega podtrawiona linia, zaś 0.01 mm obok niej, tylko z drugiej strony blaszki, jest podtrawienie ryflowanej blachy. Gdzie więc zagnie się blaszka? Oczywiście w najsłabszym miejscu i nie jest to miejsce, w którym byśmy chcieli uzyskać zagięcie.

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

To samo jeśli blisko są jakieś otwory (już wspominałem)

Poradnik - Wycinanie i obróbka elementów fototrawionych

Reasumując – do blaszek nie przetrawionych na wylot, a tylko podtrawionych do połowy, bezpieczniej jest używać zaginarki.

 

Janusz Bogusz – Rhayader